عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
316
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
صبغة الشّباب . رنگ سياه را رنگ جوانى خواندهاند زيرا زيباترين نقش آدمى در چشم ، آن است كه موهايش سياه باشد . كشاجم در وصف چمنزارانى كه از انبوهى و سبزى به سياهى زنند گفته : كسيت من أديمها الحلل الجو * ن غشاء أحسن به من غشاء ! مشبها صبغة الشباب و لمّا * ت العذارى و لبسة الخلفاء يعنى : آن چمنزاران سبز كه از انبوهى به سياهى مىزنند جامههاى سبز به تن كردهاند ، وه كه اين جامه چه زيباست ! به رنگ جوانى و گيسوان دوشيزگان ماننده است و به جامهء خليفگان . صبغة اللّه . رنگ و رنگرزى خدا [ در آفرينش ] . در قرآن آمده : « صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً » « 1 » و من در كتاب « المبهج » خود گفتهام : تعالى الله ما ابدع صنعته ، و احسن صبغته ، و الطف صيغته : بزرگا آن خداى ! چه شگرف و بديع است ساخت او ، و چه نكو است رنگرزى و آفرينش او ، و چه لطيف است ساخت و ريخت او در آفرينش . صحبة السّفينة . دوستى و همدمى را كه در آن يكدلى نباشد به دوستى كشتى مانند كنند و آن از اين روى است كه بسا ديده مىشود كه كشتى نشستگان با هم همدمى كنند امّا پس از آن نسبت به هم دوستى نورزند . شاعر گفته : من غاب عنكم نسيتموه * و روحه عندكم رهينه أظنّكم فى الوفاء ممّن * صحبته صحبة السّفينه يعنى : هركس كه از پيش شما رفت - هر چند جانش در پيش شما باشد - ولى شما فراموشش مىكنيد چنين پندارم كه در وفادارى و دوستى ، شما چون كشتى نشستگان هستيد . صحبة الفرقدين . مصاحبت و همدمى دراز ميان دو كس و برابرى و همسانى را
--> ( 1 ) - سوره بقره - 133 .